برای مشاهده نتایج کلید Enter و برای خروج کلید Esc را بفشارید.

امتیاز و ویژگی پیامبر اکرم (ص)

مقام پیامبر اکرم (ص) نزد خداوند متعال به گونه‌ای است که همه انبیای الهی بلکه همه موجودات عالم به آن غبطه می‌خورند. قرآن کریم ویژگی‌های خاصی را برای پیامبر گرامی اسلام (ص) بر می‌شمرد که با مطالعه آن برتری وجود مبارک ایشان از دیگر انبیای الهی به وضوح دیده می‌‌‌‌‌شود. در این مقاله بر پایه آیات قرآن کریم ویژگی پیامبر گرامی اسلام (ص) نسبت به سایر پیامبران بررسی می‌شود.

برای مطالعه فرازهای مهم زندگی پیامبر اکرم (ص) می‌توانید به مقاله «تاریخ پیامبر اکرم (ص)» مراجعه کنید.

چکیده

ویژگی‌ پیامبر گرامی اسلام (ص) و برخی از خصائص ایشان عبارت است از:
  • علم
  • عصمت
  • اخلاق عظیم
  • اخلاص
  • هدایت به صراط مستقیم
  • مقام شهادت
  • جایگاه والای اهل بیت پیامبر (ص)

هفت ویژگی پیامبر اکرم (ص):

و اما محور بحث این مقاله، ویژگی‌ پیامبر گرامی اسلام (ص) و برخی از خصائص ایشان است که ما به هفت مورد از آن اشاره می‌کنیم:

امتیاز و ویژگی پیامبر اسلام (ص)

علم

اولین ویژگی پیامبر اکرم (ص) علم ایشان است. علم پیامبر اکرم (ص) برتر از سایر انبیاء بوده است. وقتی در قرآن می‌خوانیم که این قرآن تبیان همه چیز است و بیان هر چیزی در قرآن کریم آمده است و از طرفی دربارۀ پیغمبر می‌خوانیم:

﴿کِتابٌ أَنْزَلْناهُ إِلَیْکَ لِتُخْرِجَ النَّاسَ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ﴾ [1]

کتابى است که بر تو نازل کردیم تا مردم را به فرمان پروردگارشان از تاریکى به روشنایى ببرى‏

﴿وَ أَنزَلْنَا إِلَیْکَ الذِّکْرَ لِتُبَینِ‏َّ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ إِلَیهِْمْ﴾ [2]

و به سوى تو نیز این ذکر (قرآن) را فرو فرستادیم تا براى مردم آنچه را که به سوى آنها نازل شده روشن کنى‏.

اگر پیغمبر گرامی اسلام مبین این کتاب باشد، کتابی که دربردارندۀ همۀ نیازهای انسان است، معلوم می‌شود پیامبر آگاه به همۀ نیازهای انسانی خواهد بود.

 عصمت

دومین ویژگی پیامبر اکرم (ص) عصمت است؛ که ایشان در اوج مراتب عصمت قرار داشتند. دلیل عصمت پیامبر گرامی اسلام هم در قرآن فراوان است. یکی از ادله آیات متعددی است که دستور می‌دهد بی‌چون و چرا از ایشان اطاعت کنیم. اطاعت بی‌چون و چرای از پیامبر دلیل بر عصمت ایشان است. از جمله این آیه که می‌فرماید:

﴿مَنْ یُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطاعَ اللَّهَ﴾ [3]

هر کس از پیامبر اطاعت کند، به تحقیق از خدا اطاعت کرده است.

چطور می‌شود پیامبر معصوم نباشد و اطاعت از ایشان، اطاعت از خدا باشد؟ این‌که قرآن کریم بین اطاعت از پیامبر اکرم (ص) و اطاعت از خداوند متعال برابری ایجاد کرده است، دلیل بر این است که پیامبر اکرم (ص) آنچه را که می‌گوید درست می‌گوید و هیچ‌گونه خطا و اشتباهی در فرمایشات ایشان وجود ندارد.

 اخلاق عظیم ویژگی پیامبر اکرم (ص)

سومین ویژگی‌ پیامبر گرامی اسلام (ص) خلق زیبا و اخلاق پسندیدۀ ایشان است. قرآن کریم می‌فرماید:

﴿وَ إِنَّکَ لَعَلى‏ خُلُقٍ عَظیمٍ﴾ [4]

ای پیامبر تو بر اخلاق بزرگی استوار هستی.

در روایت نورانی امیرالمؤمنین (ع) فرمود: خدایی که دنیا با همۀ عظمت را کوچک دیده است و فرموده است: «قُلْ مَتاعُ الدُّنْیا قَلیلٌ»[5] [بگو که متاع دنیا کم است] این خدا اخلاق پیامبر را بزرگ دیده است. ببینید خلق و خوی پیامبر چگونه بوده است. آن‌قدر این پیامبر نسبت به آزار و شکنجۀ دشمنان اهل صبر و تحمل بود که گاهی قرآن کریم هم تعابیری دارد که نشانگر اوج صبر ایشان است. قرآن می‌فرماید:

﴿لَعَلَّکَ باخِعٌ نَفْسَکَ أَلاَّ یَکُونُوا مُؤْمِنینَ‏﴾ [6]

 شاید تو مى‏‌خواهى خود را هلاک کنى از این که آنها ایمان نمى‏‌آورند!

چقدر به خاطر این‌ها قصه می‌خوری، یک بار لب به شکایت نگشود، یک بار امت را نفرین نکرد بلکه برای هدایت امت تمام تلاش خود را به کار بست، به گونه‌ای که خدا می‌فرماید: خود را می‌کشی ولی این‌ها ایمان نیاوردند.

اخلاص

چهارمین ویژگی پیامبر گرامی اسلام (ص) اخلاص ایشان است. ایشان این همه زحمت کشیدند و تمام تلاش‌هایی که کردند برای رضای خدا بود. ذره‌ای توقعات مادی در تلاش‌های ایشان وجود نداشت. چند جای قرآن تصریح می‌کنند که من از شما هیچ اجر و مزدی طلب نمی‌کنم:

﴿وَ ما تَسْئَلُهُمْ عَلَیْهِ مِنْ أَجْرٍ إِنْ هُوَ إِلاَّ ذِکْرٌ لِلْعالَمینَ﴾ [7]

ای پیامبر تو به خاطر زحمات و تلاش‌های خود از آن‌ها اجری نمی‌طلبی قرآن مایۀ ذکر و تنبه و توجه جهانیان است.

 هدایت به صراط مستقیم

پنجمین ویژگی پیامبر اسلام (ص) هدایت به صراط مستقیم است. پیامبر گرامی اسلام (ص) مردم را به راه راست هدایت می‌کند. مسیر درست زیستن را به آن‌ها یاد می‌دهد. قرآن کریم می‌فرماید:

﴿وَ إِنَّکَ لَتَهْدی إِلى‏ صِراطٍ مُسْتَقیمٍ﴾ [8]

وهمانا ای پیامبر تو مردم را به سوی راه راست هدایت می‌کنی.

 مقام شهادت

ششمین ویژگی پیامبر اکرم (ص) مقام شهادت در روز قیامت است. در سورۀ نساء می‌خوانیم:

﴿فَکَیْفَ إِذا جِئْنا مِنْ کُلِّ أُمَّهٍ بِشَهیدٍ وَ جِئْنا بِکَ عَلى‏ هؤُلاءِ شَهیداً﴾ [9]

پس چگونه است (حال تو و حال مردم) آن گاه که از هر امتى گواهى بیاوریم (پیامبرشان را براى گواهى به ایمان و کفر و طاعت و فسق آنها بیاوریم) و تو را نیز بر اینان (بر این امت یا بر آن گواهان) گواه آوریم؟!

خداوند متعال نسبت به اعمال امت از پیامبر خود سؤال می‌کند «وَ جِئْنا بِکَ عَلى‏ هؤُلاءِ شَهیداً» و تو را بر این گروه؛ یعنی امت اسلام شهید می‌آوریم و تو شهید بر امت اسلام خواهی بود و شهادت بر امت خواهد داد.

 جایگاه اهل بیت ایشان (ع) ویژگی پیامبر اسلام (ص)

هفتمین ویژگی پیامبر اکرم (ص)، جایگاه ذوی القربی و خاندان ایشان است که از اختصاصات پیامبر گرامی اسلام (ص) است. قرآن کریم در این باره می‌فرماید:

﴿قُلْ لا أَسْئَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْراً إِلاَّ الْمَوَدَّهَ فِی الْقُرْبى‏﴾ [10]

بگو من از شما هیچ اجر و مزدی مگر مودت نسبت به قربا و اهل بیتم را نمی‌خواهم.

در آیه ای دیگر توضیح داده است که اجر و مزدی که درخواست کرده است به نفع خود شما است. در واقع مودت به قربا راه رسیدن به صراط مستقیم است. این مختصری از خصائص پیامبر گرامی اسلام (ص) بود. البته آنچه که گفته شد قطره‌ای از دریای معارف قرآن پیرامون نبوت است که اگر خدا بخواهد در فرصت‌های بعد مفصل‌تر مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

Cinque Terre

درس نبوت

این مقاله بخشی از درسهای نبوت است که توسط استاد ارجمند حجه الاسلام حاج ابوالقاسم در موسسه نورالمجتبی (ع) تدریس شده است. نبوت یکی از چهار درس عقاید است که با نام «سفیران آسمانی» در دسترس علاقه مندان قرار دارد. شما می‌توانید برای آشنایی بیشتر با این درس به اینجا مراجعه کنید.


[1]. سورۀ ابراهیم، آیۀ 1.

[2]. سورۀ نحل، آیۀ 44.

[3]. سورۀ نساء‌، آیۀ80.

[4]. سورۀ قلم، آیۀ 4.

[5]. سورۀ نساء، آیۀ 77.

[6]. سورۀ شعراء، آیۀ 3.

[7]. سورۀ یوسف، آیۀ 104.

[8]. سورۀ شوری، آیۀ‌ 52.

[9]. سورۀ نساء، آیۀ 41.

[10]. سورۀ شوری، آیۀ 23.