برای مشاهده نتایج کلید Enter و برای خروج کلید Esc را بفشارید.

عوامل خشم

خشم یک نیروی درونی است که باید کنترل شود. برای کنترل خشم نیاز است که ابتدا عوامل خشم را بشناسیم. در این مقاله به بررسی علت­های بروز خشم می‌پردازیم. برخی از مطالب مهم مطرح شده در این مقاله عبارتند از:

  •  علت­های مرتبط با فرد
  •  علت­های مرتبط با دیگران
  •  علت­های مرتبط با محیط

چکیده

  • علت استفاده از خشم و غضب به صورت افراطی دو چیزه، یکی خود بزرگ‌بینی و دیگری کوچک شمردن دیگران.

  • عوامل دیگه­ای وجود دارن که در ارتباط با دیگران ممکنه ما رو خشمگین کنه مثل: هدف حملۀ بدنی یا کلامی قرار گرفتن و رویارویی با بی عدالتی.

  • گاهی اوقات محیط و شرایطی که ما در اون هستیم باعث تحریک و ایجاد خشم در ما میشه مثل: ترافیک سنگین و …

عوامل خشم

موقعیت­ها و عوامل بسیاری باعث برانگیخته شدن خشم می‌شوند. از این رو دلایل عصبانیت و خشم بسیار متغیر و متفاوته. اما کاملا از هم جدا نیست؛ حتی در برخی موارد با هم تعامل و همپوشانی دارن. بنابراین آگاهی از این عوامل می­تونه در زمینۀ مقابله با خشم راه رو برای ما هموار کنه. برخی از این دلایل که در متون روان‌شناسی و دینی ذکر شده­اند، در سه محور قابل دسته بندی هستند. این دسته­‌ها عبارتند از:

الف-علت­های مرتبط با فرد

ب-علت­های مرتبط با دیگران

ج-علت­های مرتبط با محیط

در ادامه با این عوامل بیشتر آشنا خواهیم شد:

الف- عوامل مرتبط با فرد

علت استفاده از خشم و غضب به صورت افراطی دو چیزه، یکی خود بزرگ‌بینی و دیگری کوچک شمردن دیگران. امام صادق (ع) فرمودند:

«قالَ الحواریّونَ لِعیسی (ع): أیُّ الأشیاءِ أشَدُّ؟ قالَ : أشَدُّ الأشیاءِ غَضَبُ اللّهِ. قالوا : فیما یُتَّقى غَضَبُ اللّه؟ قال: بأن لا تَغضَبُوا. قالوا: و ما بدؤ الغضب؟ قال: الکبر و التجبر و محقره الناس»[1]

حواریون از حضرت عیسى (ع) سؤال کردند: سخت‌ترین چیزها چیست؟ حضرت فرمود: سخت‌ترین چیزها خشم خداست. عرض کردند: چگونه مى توان خود را از خشم خدا نگه داشت؟ فرمود : به این که خشمگین نشوید. سوال کردند: پیدایش خشم از کجاست؟ فرمود: کبر و تجبر و کوچک به حساب آوردن مردم.

اگر دقت کنیم می­بینیم منشأ این خودبزرگ‌بینی در واقع اینه که انسان به خودش زیاد توجه کنه و در مقابل به دیگران کم توجه باشه. انسانی که خودش رو در رابطۀ با دیگران بزرگ میدونه، یا اینکه غیر رو کوچک می­بینه در جایی که نباید خشمگین شد، خشمگین میشه.

اما عوامل خشم به این مورد محدود نیست. از علت­های دیگه­ای که میشه در این بخش برای خشمگین شدن عنوان کرد موارد زیر هستند:

1.ناکامی و نرسیدن به اهداف و خواسته­ها

2. داشتن باورهای منفی و غیر واقع­گرایانه (تفسیر نادرست از یک رویداد)

3.ضعف عزت نفس

4.جلب توجه دیگران

5.نداشتن صفت بخشش

6.قضاوت شتاب زده و بدون بررسی.

7.حسادت و کینه توزی.

8.دنیاپرستی. افرادی که همۀ هدفشون دنیاست، اگر منافع دنیویشون با مزاحمتی همراه باشه، خشمگین می­شن.

9. یادگیری و تقلید از والدین، همسالان، همکلاسان و تربیت و اثرپذیری غلط.

ب- عوامل خشم مرتبط با دیگران

اما یکسری عوامل دیگه­ای وجود دارن که در ارتباط با دیگران ممکنه ما رو خشمگین کنه، عواملی مثل:

1.هدف حملۀ بدنی یا کلامی قرار گرفتن.

2.رویارویی با بی عدالتی، تبعیض یا حق کشی در محیط کار یا زندگی.

3.تحمیل وظایف سنگین­تر از توانایی؛ مثل واگذاری تکالیف سنگین به دانش­آموز

4.تحقیر شدن احساسات، ارزش­ها یا اقتدار واقعی فرد به وسیلۀ دیگران.

5.دخالت بی­مورد در کارهای روزانۀ فرد.

ج- عوامل خشم مرتبط با محیط

گاهی اوقات محیط و شرایطی که ما در اون هستیم باعث تحریک و ایجاد خشم در ما میشه. از جملۀ این عوامل میشه به:

1. گرسنگی شدید

2.نور زیاد

3.سر و صدای بیش از حد

4.سرما یا گرمای شدید

5.ترافیک سنگین

حالا که با علت­های خشم آشنا شدیم، باید به خودمون مراجعه کنیم و ببینیم دلیل خشم ما کدوم مورده؟! اون مورد یا موارد رو در جایی بنویسیم و در صدد رفع دلایل غیر منطقی اون باشیم.

Cinque Terre

سبک زندگی

این مقاله بخشی از دوره سبک زندگی با موضوع اخلاق و سیره معصومین (ع) است که در موسسه نورالمجتبی (ع) تدریس شده است. دوره سبک زندگی توسط اساتید ارجمند دکتر سید محسن میرباقری، دکتر رفیعی و حجه‌الاسلام حسینی قمی تدریس شده است. شما می‌توانید برای آشنایی بیشتر با این دوره به اینجا مراجعه کنید.


[1] . وسائل الشیعه،ج11،ص298